Studia w Niemczech

Home

System szkolnictwa wyższego



Uniwersytety

Tradycyjnych uniwersytetów, na których przeprowadzane są badania naukowe jest około 100. Do najbardziej znanych należą uniwersytety takie jak między innymi w Heidelbergu, Monachium, Tybindze oraz Uniwersytet Humboldta w Berlinie. Uczelnie te oferują klasyczne naukowe wykształcenie na wysokim poziomie naukowym z bardzo szerokim spektrum różnych kierunków. Do naukowych uczelni należą także uczelnie techniczne, jak np. Politechnika Monachijska czy Akwizgrańska oraz uczelnie medyczne, jak np. Uczelnia Medyczna w Lubece. Nie ma takiego kierunku naukowego, którego nie można byłoby studiować na niemieckiej uczelni. Nacisk przy tym kładzie się na przekazywanie wiedzy metodycznej oraz teoretycznej, badania naukowe oraz nauczanie są ściśle ze sobą związane.

Warunkiem do dopuszczenia do studiów uniwersyteckich jest matura. Dla studentów zagranicznych oznacza to, że ich świadectwo ukończenia szkoły średniej musi zostać uznane za równoważne niemieckiej maturze. Polska matura z liceum ogólnokształcącego, zdana po 1994 roku, jest przez niemieckie uczelnie honorowana. Jeśli Państwa świadectwo szkoły średniej nie jest uznawane przez niemiecką uczelnię, to mogą Państwo przygotować się do egzaminu dopuszczającego do studiów na niemieckiej uczelnie w tzw. Studienkolleg. Bliższe informacje znajdą Państwo tu. Zazwyczaj studia uniwersyteckie trwają od pięciu do sześciu lat, zależy to w dużej mierze od wybranego kierunku studiów. Tradycyjne studia dzielą się na dwie części, pierwsza cześć, to studia podstawowe, tzw. Grundstudium (cztery semestry), druga cześć to studia specjalizacyjne, tzw. Hauptstudium (od czterech do sześciu semestrów) służące pogłębieniu wiedzy w wybranej dziedzinie. Te tradycyjne studia kończą się dyplomem ("Diplom", w przypadku kierunków przyrodniczych, inżynieryjnych i innych) lub magistrem ("Magister", w przypadku kierunków humanistycznych) lub egzaminami państwowymi ("Staatsexamen", prawo, medycyna, kierunki nauczycielskie). Wszystkie te egzaminy końcowe odpowiadają z reguły brytyjskiemu i amerykańskiemu "Master degree” czy też polskiemu Magistrowi.

W związku z implementacją postanowień Traktatu Bolońskiego, znacząca część studiów na niemieckich uczelniach została podzielona na dwa oddzielne etapy, na studia licencjackie (Bachelor – z reguły 6 semestrów) oraz na studia magisterskie uzupełniające (Master – z reguły 2-4 semestry). Taki podział oznacza dla zagranicznych studentów większą elastyczność, gdyż po ukończeniu studiów licencjackich w kraju macierzystym, mogą oni kontynuować studia w Niemczech na studiach magisterskich uzupełniających.




Wyższe Szkoły Zawodowe (Fachhochschule, FH/ "Universities of Applied Sciences")

W Niemczech jest około 190 wyższych szkół zawodowych. Wiele z nich w swojej nazwie ma dodatkowy człon angielski "University of Applied Sciences”, co oznacza "Uniwersytet nauk stosowanych”. Nazwa ta doskonale odzwierciedla charakter tychże uczelni, których program nauczania ma większe odniesienie do praktyki i które ściśle współpracują z przemysłem. Absolwenci Wyższych Szkół Zawodowych są lepiej przygotowani do pracy w określonych branżach i dziedzinach zawodowych niż absolwenci uniwersytetów. Uczelnie te oferują przede wszystkim kierunki związane z techniką, gospodarką, stosowanymi naukami społecznymi, mediami i wzornictwem. Wyższe szkoły zawodowe nie oferują jednakże kierunków medycznych, prawniczych oraz nauczycielskich.

Praktyczne ukierunkowanie wyższych szkół zawodowych odzwierciedla się także w profilu profesorów, wykładowców i nauczycieli akademickich pracujących na tychże uczelniach. Wielu z nich wnosi do pracy akademickiej doświadczenia nabyte w przemyśle, gospodarce oraz instytucjach użyteczności publicznej. Ten rodzaj wiedzy umożliwia studentom wgląd w sposób pracy i oczekiwania przedsiębiorstw oraz instytucji społecznych i kulturalnych. Obligatoryjne praktyki studenckie (z reguły obowiązkowe są 1-2 semestry praktyk) są doskonałym uzupełnieniem praktycznym nabytej wiedzy teoretycznej.

Prace końcowe i dyplomowe powstają w ścisłej współpracy z zakładami pracy, co oznacza ich ścisłe odniesienie do praktyki. Dyplom wyższej szkoły zawodowej nie upoważnia – w przeciwieństwie do dyplomu uniwersyteckiego – bez dodatkowych egzaminów do podjęcia studiów doktoranckich.



Wyższe Szkoły Pedagogiczne

W wyższych szkołach pedagogicznych kształceni są nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych, częściowo także nauczyciele szkół specjalnych. Ten tym uczelni istnieje tylko w Badenii-Wirtembergii oraz w Turyngii. W innych krajach związkowych nauczycieli kształci się na uniwersytetach oraz na uniwersytetach technicznych a także na akademiach sztuk pięknych oraz w wyższych szkołach muzycznych.


 

Akademie Sztuk Pięknych oraz Akademie Muzyczne

Uczelnie te przygotowują do zawodów artystycznych w następujących dziedzinach: sztuki piękne, wzornictwo, muzyka, film, telewizja, aktorstwo. Do ich zadań należy także kształcenie nauczycieli plastyki oraz muzyki.

Warunkiem dopuszczenia to studiów: kandydaci na akademie sztuk pięknych oraz na akademie muzyczne muszą zdać egzamin wstępny, podczas którego muszą wykazać się szczególnymi uzdolnieniami w wybranej dziedzinie.



Wyższe Szkoły Teologiczne

W Niemczech jest 19 wyższych szkół teologicznych podlegających różnym kościołom. Istnieją one obok wydziałów teologicznych na uniwersytetach.


 

Wprowadzenie kierunków licencjackich (Bachelor) oraz magisterskich uzupełniających (Master)

Na mocy Deklaracji Bolońskiej wprowadzane są w Europie nowe kierunki studiów z nowymi egzaminami końcowymi. Celem tego procesu jest zwiększenie mobilności studentów w Europie oraz utworzenie przejrzystych i porównywalnych dyplomów końcowych na uczelniach europejskich. Kolejnym celem jest skrócenie czasu studiów do uzyskania pierwszego dyplomu akademickiego. Następstwem postanowień Bolońskich jest wprowadzenie kierunków licencjackich (Bachelor) oraz magisterskich uzupełniających (Master). Kierunki typu Bachelor trwają 3-4 lata i kończą się uzyskaniem dyplomów Bachelor of Arts (B.A.), Bachelor of Science (B.Sc.) lub Bachelor of Engeneering.

Absolwenci studiów licencjackich mogą przystąpić do studiów magisterskich uzupełniających, które z reguły trwają od jednego do dwóch lat. Analogicznie do dyplomów Bachelor kończą się one dyplomami Master of Arts (M.A.), Master of Sciences (M.Sc.) lub Master of Engeneering.

W chwili obecnej na niemieckich uczelniach oferowane są zarówno tradycyjne pięcioletnie kierunki studiów kończące się dyplomem, magistrem lub egzaminem państwowym, jaki i nowe dwustopniowe studia licencjackie (typu Bachelor) oraz magisterskie uzupełniające (typu Master). Do roku 2010 generalnie większość kierunków studiów (z wyjątkiem prawa i medycyny) zostanie przestawione na dwustopniowy system (studia licencjackie oraz magisterskie uzupełniające).