Studia w Niemczech

Home

Najczęściej zadawane pytania

Czy polska matura jest w Niemczech uznawana?

Polska matura z liceum ogólnokształcącego zdana po 1994 roku honorowana jest przez wszystkie niemieckie uczelnie. Polacy posiadający świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego mogą więc podejmować studia bezpośrednio na niemieckich uczelniach.

Absolwenci liceów profilowanych i techników będą zmuszeni do zdania egzaminu stwierdzającego równoważność wykształcenia dopuszczającego do studiów (Feststellungsprüfung). Dokładne informacje można znaleźć na stronie: www.studienkollegs.de.

Osoby posiadające polski tytuł licencjata lub inżyniera, które chcą podjąć w Niemczech magisterskie studia uzupełniające, muszą skontaktować się bezpośrednio z wybraną przez siebie niemiecką uczelnią. Wybrana uczelnia musi orzec, czy uzyskane przez kandydata kwalifikacje upoważniają go do podjęcia studiów na tejże uczelni. Dotyczy to również kandydatów chcących uzyskać w Niemczech tytuł naukowy doktora.

Adresy wszystkich niemieckich uczelni dostępne są na stronie: www.hochschulkompass.de

Dalsze informacje dla zagranicznych studentów znajdują się na następujących stronach Centrali DAAD oraz kampanii Study-in.de.

Gdzie mogę w Niemczech studiować wybrany przeze mnie kierunek studiów? Jak mogę znaleźć interesujące mnie studia?

Wyszukiwarki uczelni i kierunków studiów w Niemczech według różnych kryteriów wyboru znajdą Państwo na następujących stronach internetowych:

Studia w języku niemieckim i angielskim:

Studia po angielsku i w innych językach:

Gdzie i do kiedy muszę złożyć wniosek o przyjęcie na studia?

Odpowiedź na to pytanie w dużej mierze zależy od wybranej uczelni i wybranego kierunku studiów. W przypadku większości kierunków studiów nie ma egzaminów wstępnych i należy ubiegać się za pośrednictwem Biura Współpracy z Zagranicą (Akademisches Auslandsamt) wybranej uczelni. Termin składania wniosków upływa zazwyczaj z dniem 15 lipca w przypadku podjęcia studiów w semestrze zimowym oraz z dniem 15 stycznia w przypadku semestru letniego.

Od tych reguł istnieją jednak odstępstwa.

Pod koniec 2003 roku zostało powołane do życia stowarzyszenie uni-assist e.V. (Arbeits- und Servicestelle für Internationale Studienbewerbungen), którego członkami założycielskimi obok DAAD (Niemiecka Centrala Wymiany Akademickiej) i HRK (Hochschulrektorenkonfernz, czyli Konferencja Rektorów Szkół Wyższych w Niemczech) było 41 niemieckich uczelni. W chwili obecnej uni-assist zajmuje się rekrutacją studentów dla 136 niemieckich uczelni. W przypadku uczelni członkowskich składanie wniosków o przyjęcie na studia możliwe jest wyłącznie za pośrednictwem stowarzyszenia uni-assist. Szczegółowe informacje na stronie: www.uni-assist.de

W przypadku kierunków objętych tzw. Numerus Clausus (z ograniczoną liczbą miejsc) podlegających ogólno niemieckiemu konkursowi świadectw maturalnych (medycyna, weterynaria, stomatologia i farmacja) polscy maturzyści muszą ubiegać się za pośrednictwem fundacji hochschulstart.de (Stiftung für Studienzulassung). Polskich kandydatów na studia medycyny, weterynarii, stomatologii i farmacji obowiązują te same zasady, co studentów z Niemiec oraz innych krajów Unii Europejskiej. Wszystkie ważne informacje dostępne są na stronie internetowej www.hochschulstart.de

Jakie typy uczelni istnieją w Niemczech?

W Niemczech istnieją trzy główne typy uczelni:

1. Uniwersytety

Uniwersytety wyznają zasadę jedności badań i pracy dydaktycznej. Oznacza to m.in., iż studenci relatywnie wcześnie zostają włączani w pracę naukową. Studia na uniwersytetach postrzegane są jako krok w kierunku samodzielnej pracy naukowej. W ramach regulaminu studiów na większości kierunków studenci mają stosunkowo dużą swobodę wyboru sposobu studiowania; dzieje się tak na przykład na wydziałach nauk humanistycznych i społecznych. Natomiast na kierunkach przyrodniczych, na medycynie i prawie studia są ściśle zorganizowane. Do uczelni typu "uniwersytet" należą również uniwersytety techniczne i wyższe szkoły techniczne (Technische Universitäten / Technische Hochschulen).

2. Fachhochschulen (Universities of Applied Sciences)

Charakterystyczne dla studiów w Fachhochschule jest skupienie na zastosowaniu praktycznym nabytej podczas studiów wiedzy. Integralną częścią studiów są więc praktyki w firmach, fabrykach, przedsiębiorstwach i urzędach. Dlatego Fachhochschulen często współpracują z zakładami przemysłowymi w danym regionie. W ofercie studyjnej przeważają kierunki techniczne, ekonomiczne i społeczne. Fachhochschulen nie mogą przyznawać tytułu doktora, zaś dyplom, jaki się na nich uzyskuje nie zawsze upoważnia do bezpośredniego podjęcia studiów doktoranckich na niemieckim uniwersytecie.

3. Wyższe szkoły muzyczne, artystyczne, filmowe itp.

Od kandydatów do wyższych szkół muzycznych, artystycznych i filmowych wymaga się specjalnych uzdolnień bądź talentu w danej dziedzinie. Nabór do tego typu uczelni jest bardzo zindywidualizowany.

Adresy wszystkich niemieckich uczelni oraz wyszukiwarka oferowanych przez nie kierunków dostępne są na stronie www.hochschulkompass.de

Jakie tytuły można uzyskać po ukończeniu studiów?

Jako konsekwencję Procesu Bolońskiego mającego na celu ujednolicenie toku studiów we wszystkich krajach europejskich, na niemieckich uczelniach wprowadzono w ostatnich latach tytuły: Bachelor (B.A./B.Sc./B.Eng. itp.) uzyskiwany po sześciu, siedmiu lub ośmiu semestrach studiów I stopnia oraz Master (M.A./M.Sc./M.Eng. itp.) koronujące dwu-, trzy- lub czterosemestralne magisterskie studia uzupełniające. Prawie wszystkie kierunki studiów kończą się dyplomem typu Bachelor lub Master i to zarówno na uniwersytetach, jak i w Fachhochschulen/Universities of Applied Sciences.

Wyjątkiem od tej reguły są kierunki prawnicze, medyczne, psychologiczne oraz kierunki kształcące przyszłych nauczycieli. Absolwenci tych kierunków zdają zazwyczaj egzamin państwowy, tzw. Staatsexamen lub Staatsprüfung.

Nieliczne już kierunki studiów na uniwersytetach oraz w Fachhochschulen/Universities of Applied Sciences kończą się stopniem „Dipom“ (np. Diplomingenieur) lub dyplomem „Magister“ (Magister Artium).

Wyszukiwarka umożliwiająca wybór kierunków w zależności od tytułu, który można uzyskać po jego ukończeniu znajdzie się na: www.study-in.de 

Czy muszę bardzo dobrze znać język niemiecki?

Na uczelniach niemieckich językiem wykładowym jest z reguły język niemiecki, ale istnieje szereg kierunków studiów z wykładowym językiem angielskim.

Studia w języku niemieckim:

Obcokrajowcy zainteresowani studiami w Niemczech od pierwszego semestru muszą wykazać się bardzo dobrą znajomością języka niemieckiego, która sprawdzana jest poprzez egzamin Deutsche Sprachprüfung für den Hochschulzugang (DSH). Egzamin ten zdaje się zazwyczaj kilka tygodni przed rozpoczęciem semestru na niemieckiej uczelni. Drugim egzaminem, który upoważnia do podjęcia studiów na niemieckich uczelniach i który można zdać w Polsce jest standaryzowany egzamin Test Deutsch als Fremdsprache (TestDaF). Wyczerpujące informacje o tym egzaminie dostępne są na stronie internetowej www.testdaf.de. Z egzaminu DSH zwalniają również certyfikaty Instytutu Goethego – Zentrale Oberstufenprüfung (ZOP), Kleines Deutsches Sprachdiplom (KDS) i Großes Deutsches Sprachdiplom (GDS). Egzaminy te można zdać w Instytutach Goethego w Warszawie i Krakowie. Bliższe informacje znajdują się na stronie www.goethe.de/polen Ponadto egzaminem zwalniającym z DSH jest Deutsches Sprachdiplom Stufe II (DSD II), który zdają uczniowie niektórych polskich liceów ogólnokształcących.

Bliższe informacje o wszystkich w/w certyfikatach znajdują się na stronie www.sprachnachweis.de

Wiele cennych informacji związanych z nauką języka niemieckiego znajduje się na stronie: www.deutsch-lernen.net

W przypadku krótszych pobytów na niemieckich uczelniach (pobyt badawczy czy szkoła letnia itp.) nie jest wymagana udokumentowana znajomość języka niemieckiego.

Studia w języku angielskim:

Znajomość języka niemieckiego nie jest konieczna w przypadku międzynarodowych kierunków studiów z wykładowym językiem angielskim. W takim przypadku kandydat musi wykazać się jednak bardzo dobrą znajomością języka angielskiego. Wykaz kierunków oferowanych w języku angielskim: www.daad.de/idp

Która uczelnia jest najlepsza w Niemczech?

Niemieckie uniwersytety wykazują z reguły wysoki poziom kształcenia. Osoby, które chciałyby poznać ocenę poszczególnych uczelni, powinny wiedzieć, co chcą studiować w Niemczech. To pomoże im w posługiwaniu się ogólnie dostępnymi rankingami, które oceniają uczelnie w grupach pod kątem danego kierunku studiów. Ranking CHE (Centrum für Hochschulentwicklung) oraz ranking tygodnika "ZEIT" są bezpłatnie dostępne w sieci: http://ranking.zeit.de (w języku niemieckim) oraz www.university-ranking.de (w języku angielskim)

Czy niemieckie uniwersytety oferują krótkie programy studyjne bądź szkoły letnie?

Wiele uniwersytetów niemieckich podpisuje umowy o współpracy z uniwersytetami zagranicznymi, co umożliwia studentom pobyt na partnerskiej uczelni. Osoby zainteresowane krótkim pobytem studyjnym na jednej z niemieckich uczelni powinny dowiedzieć się, z jakimi uniwersytetami w Niemczech ich uczelnie macierzyste mają podpisaną umowę o kooperacji i wymianie studentów.

Wiele niemieckich uniwersytetów oferuje obcokrajowcom kursy wakacyjne. Dotyczą one nauki jezyka niemieckiego, zajęć z literatury niemieckiej, krajoznawstwa, nauki o społeczeństwie i kulturze Niemiec; są to także kursy języka prawniczego, ekonomicznego, technicznego. Obok merytorycznych treści uczestnicy kursów mają okazję poznać życie akademickie w Niemczech oraz dzięki różnorodnym programom krajoznawczym wejrzeć w polityczne, ekonomiczne, i kulturalne życie Niemiec. Szybkie i łatwe znalezienie odpowiedniego kursu umożliwiają strony www.sommerkurse-in-deutschland.de (w języku niemieckim) oraz www.summerschools-in-germany.de (w języku angielskim)

Czy studia na niemieckich uczelniach są płatne?

Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Wprowadzenie czesnego za studia leży w gestii krajów związkowych i uzależnione jest od aktualnie rządzącej partii/frakcji politycznej. W chwili obecnej studia I stopnia są w większości krajów związkowych bezpłatne, nie licząc semestralnych opłat immatrykulacyjnych w wysokości od. 50 Euro do nawet 250 Euro. Na większości niemieckich uczelni zdecydowano się jednak na wprowadzenie opłat dla osób, które studiują zbyt długo (czyli przekraczają liczbę semestrów przewidzianych na danym kierunku studiów). Także osoby, które mają już dyplom (licencjat, magister) i planują kontynuowanie studiów na np. magisterskich studiach uzupełniających lub chcą podjąć drugie studia muszą liczyć się z opłatami rzędu 500 Euro za semestr.

Radzimy przed podjęciem decyzji o studiowaniu w Niemczech sprawdzić, jak sytuacja wygląda na uczelni, na której mamy zamiar studiować. Dobrym źródłem informacji są strony internetowe: www.studis-online.de/studinfo/gebuehren oraz www.daad.de/gebuehren.

Jakie są koszty utrzymania w Niemczech?

Koszty utrzymania zależą w dużej mierze od indywidualnych potrzeb i zainteresowań studenta oraz od miasta, w którym podjął on studia. Średni koszt utrzymania studenta w Niemczech wynosi nieco poniżej 800 Euro (przeciętny niemiecki student wydaje 770 Euro miesięcznie zaś przeciętny zagraniczny student w Niemczech dysponuje kwotą 640 Euro miesięcznie). Większość kosztów związana jest z opłatami za mieszkanie (od 220 do 350 Euro miesięcznie). Najdroższe są duże miasta, takie jak Hamburg, Monachium i Frankfurt nad Menem. Semestralny bilet na komunikację miejską kosztuje około 80 Euro. Co semestr należy uiścić tzw. opłatę socjalną (Semesterbeitrag) w wysokości od 50 do 250 Euro, na niektórych uczelniach w tej kwocie zawarta jest już opłata za semestralny bilet na komunikację miejską. Studenci, którzy nie ukończyli 30 roku życia i studiują nie dłużej niż 14 semestrów mają prawo ubezpieczyć się w państwowych kasach chorych. Miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi około 65 Euro.

Więcej informacji o opłatach, kosztach utrzymania i życia w Niemczech można znaleźć na stronie organizacji prowadzącej domy studenckie i stołówki (Studentenwerk): www.internationale-studierende.de

Czy muszę ubiegać się o wizę?

Nie. Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w dniu 01.05.2004 każdy polski student lub kandydat na studia może przyjechać do Niemiec bez wizy, jedynie na podstawie (nowego lub starego) dowodu osobistego. Od 1 stycznia 2005 roku zniknął również obowiązek posiadania zezwolenia na pobyt. Jednak przed upływem 3 miesięcy należy udać się do odpowiedniego Urzędu Meldunkowego (Einwohnermeldeamt) z następującymi dokumentami:

  • dowód osobisty,
  • immatrykulacja na niemieckiej uczelni,
  • zaświadczenie o ubezpieczeniu zdrowotnym,
  • deklaracja o posiadanym zabezpieczeniu finansowym na czas studiów w Niemczech.

Czy mogę pracować w czasie studiów?

Tak, od 1 maja 2011 roku rynek pracy jest dla Polaków otwarty. Polscy studenci mogą więc pracować bez żadnych zezwoleń. Należy jednak mieć na uwadze, że znalezienie pracy może okazać się trudne. Poza tym studiowanie za granicą, w obcym języku jest dużym wyzwaniem i na dodatkową pracę może po prostu zabraknąć czasu.

W poszukiwaniu pracy oraz praktyk dla studentów może pomóc adres: http://www.study-in.de/de/leben/job-geld/ oraz http://www.arbeitsagentur.de/

Jakie są możliwości otrzymania stypendium na studia w Niemczech?

Osoby rozpoczynające pełne studia w Niemczech muszą mieć świadomość, iż żadna niemiecka organizacja nie posiada w swojej ofercie stypendiów na całe studia, czyli od ich rozpoczęcia do chwili uzyskania dyplomu. Istnieje jednak wiele organizacji, w tym także DAAD, które przyznają Polakom stypendia na wyjazdy na niemieckie uczelnie.

Informacje na temat programów stypendialnych DAAD znajdą Państwo tu. Ogólna baza danych niemieckich organizacji przyznających stypendia do Niemiec jest dostępna na stronie www.funding-guide.de

Jakie mam szanse na miejsce w akademiku?

Każdy student obcokrajowiec ma prawo do ubiegania się o miejsce w akademiku. Warunkiem koniecznym - najpóźniej w momencie podpisania umowy - jest dowód immatrykulacji na danej uczelni, czyli posiadanie legitymacji studenckiej. Im wcześniej złoży się podanie o akademik, tym szybciej się go dostanie. Wniosek o miejsce w akademiku składa się u organizacji prowadzącej domy studenckie i stołówki (tzw. Studentenwerk). Każdy musi liczyć się z tym, że co najmniej na pierwszy semestr studiów trzeba będzie poszukać prywatnego zakwaterowania.

Bardzo popularne są w Niemczech tzw. Wohngemeinschaften, czyli "wspólnoty mieszkaniowe". Są to kilkuosobowe grupy studentów wynajmujące wspólnie kilkupokojowe mieszkanie. Każdy członek grupy posiada własny pokój, a kuchnie i łazienkę użytkuje się wspólnie. Adresy mieszkań i pokoi do wynajęcia można znaleźć w lokalnych gazetach, na lokalnych stronach internetowych oraz na tablicach informacyjnych na terenie uczelni.