FAQ

Home

FAQ


Czy polska matura jest w Niemczech uznawana?

Polska matura z liceum ogólnokształcącego zdana po 1994 roku honorowana jest przez wszystkie niemieckie uczelnie. Polacy posiadający świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego mogą więc podejmować studia bezpośrednio na niemieckich uczelniach. Osoby, które chcą podjąć w Niemczech magisterskie studia uzupełniające lub studia podyplomowe muszą skontaktować się bezpośrednio z wybraną przez siebie uczelnią, która stwierdzi, czy uzyskane przez kandydata kwalifikacje upoważniają go do podjęcia wybranych studiów. Dotyczy to również kandydatów chcących uzyskać w Niemczech tytuł naukowy doktora.

Adresy wszystkich niemieckich uczelni dostępne są na stronie www.hochschulkompass.de

Dalsze informacje dla zagranicznych studentów znajdują się na następujących stronach:

Gdzie i do kiedy muszę złożyć wniosek o przyjęcie na studia?

Odpowiedź na to pytanie w dużej mierze zależy od wybranej uczelni i wybranego kierunku studiów. W przypadku większości kierunków studiów nie ma egzaminów wstępnych i należy ubiegać się za pośrednictwem Działu Współpracy z Zagranicą (Akademisches Auslandsamt) wybranej uczelni. Termin składania wniosków upływa zazwyczaj z dniem 15 lipca w przypadku podjęcia studiów w semestrze zimowym oraz z dniem 15 stycznia w przypadku semestru letniego.

Od tych reguł istnieje jednak szereg wyjątków. Ponad 100 niemieckich uczelni należy już do założonego w roku 2004 stowarzyszenia uni-assist e.V. z siedzibą w Berlinie. W przypadku uczelni należących do stowarzyszenia składanie wniosków o przyjęcie na studia możliwe jest wyłącznie za pośrednictwem uni-assist. Szczegółowe informacje na stronie www.uni-assist.de

W przypadku kierunków podlegających konkursowi świadectw maturalnych tzw. Numerus Clausus (w semestrze zimowym 2008/2009: medycyna, weterynaria, biologia (w przypadku jednolitych studiów kończących się dyplomem "Diplom"), psychologia (w przypadku jednolitych studiów kończących się dyplomem "Diplom"), farmacja, stomatologia) obowiązują polskich kandydatów na studia w Niemczech te same zasady, co studentów z Niemiec oraz innych krajów Unii Europejskiej; o miejsce na konkretnej uczelni należy ubiegać się za pośrednictwem Zentralstelle für die Vergabe von Studienplätzen ZVS.

Wszystkie ważne informacje dostępne są na stronie internetowej www.zvs.de


Jakie typy uczelni istnieją w Niemczech?

W Niemczech istnieją dwa główne typy uczelni – uniwersytety i wyższe szkoły zawodowe ("Universities of Applied Sciences", tzw. Fachhochschulen). Do tego dochodzą wyższe szkoły muzyczne i artystyczne. Uniwersytety wyznają zasadę jedności badań i pracy dydaktycznej. Oznacza to m.in., iż studenci relatywnie wcześnie zostają włączani w pracę naukową. Studia na uniwersytetach postrzegane są jako krok w kierunku samodzielnej pracy naukowej. W ramach regulaminu studiów na większości kierunków studenci mają stosunkowo dużą swobodę wyboru sposobu studiowania; dzieje się tak na przykład na wydziałach nauk humanistycznych i społecznych. Natomiast na kierunkach przyrodniczych, na medycynie i prawie studia są ściśle zorganizowane. Do uczelni typu "uniwersytet" należą również uniwersytety techniczne i wyższe szkoły techniczne (Technische Universitäten / Technische Hochschulen).

Charakterystyczne dla studiów w wyższych szkołach zawodowych jest skupienie na praktyce, dokładnie określony przebieg studiów i krótszy okres studiowania niż na uniwersytetach. W trakcie studiów student musi odbyć praktyki. Dlatego wyższe szkoły zawodowe często współpracują z zakładami przemysłowymi w danym regionie. W ofercie studyjnej przeważają kierunki techniczne, ekonomiczne i społeczne. Wyższe szkoły zawodowe nie mogą przyznawać tytułu doktora, zaś dyplom, jaki się na nich uzyskuje nie upoważnia bezpośrednio do podjęcia studiów doktoranckich na niemieckim uniwersytecie.

Adresy wszystkich niemieckich uczelni oraz wyszukiwarka oferowanych przez nie kierunków dostępne są na stronie www.hochschulkompass.de


Jakie tytuły można uzyskać po ukończeniu studiów?

Na niemieckich uniwersytetach uzyskuje się dyplom (np. "Diplomingenieur") lub dyplom magistra ("Magister Artium") albo zdaje egzamin państwowy ("Staatsexamen"). Zależy to w pierwszym rzędzie od wybranego kierunku studiów. Stopniem "Diplom" kończą się kierunki przyrodnicze, techniczne, ekonomiczne i zazwyczaj też społeczne. Absolwent musi napisać pracę dyplomową i zdaje szereg egzaminów końcowych. Osoby studiujące kierunki humanistyczne i po części społeczne sporządzają pracę magisterską oraz zdają szereg egzaminów ustnych po czym uzyskują stopień "Magister". Egzamin państwowy zdają absolwenci medycyny, farmacji, prawa oraz przyszli nauczyciele. Po zakończeniu wykształcenia w wyższej szkole zawodowej uzyskuje się dyplom - Diplom (FH).

Jako konsekwencję Procesu Bolońskiego mającego na celu ujednolicenie toku studiów we wszystkich krajach europejskich wprowadzono na niemieckich uczelniach dwa nowe stopnie akademickie: Bachelor (B.A. lub B. Sc.) uzyskiwany po sześciu, siedmiu lub ośmiu semestrach oraz Master (M.A. lub M. S.C.) koronujący dwu-, trzy- lub czterosemestralne magisterskie studia uzupełniające.

Kierunki studiów ze strukturą Bachelor + Master znajdują się na następujących stronach internetowych:


Czy muszę bardzo dobrze znać język niemiecki?

Na uczelniach niemieckich językiem wykładowym jest z reguły język niemiecki, ale istnieje szereg kierunków studiów z wykładowym językiem angielskim.

Studia w języku niemieckim:

Obcokrajowcy zainteresowani studiami w Niemczech od pierwszego semestru muszą wykazać się bardzo dobrą znajomością języka niemieckiego, która sprawdzana jest poprzez egzamin Deutsche Sprachprüfung für den Hochschulzugang (DSH). Egzamin ten zdaje się zazwyczaj kilka tygodni przed rozpoczęciem semestru na niemieckiej uczelni. Drugim egzaminem, który upoważnia do podjęcia studiów na niemieckich uczelniach i który można zdać w Polsce jest standaryzowany egzamin Test Deutsch als Fremdsprache (TestDaF). Wyczerpujące informacje o tym egzaminie dostępne są na stronie internetowej www.testdaf.de Z egzaminu DSH zwalniają również certyfikaty Instytutu Goethego – Zentrale Oberstufenprüfung (ZOP), Kleines Deutsches Sprachdiplom (KDS) i Großes Deutsches Sprachdiplom (GDS). Egzaminy te można zdać w Instytutach Goethego w Warszawie i Krakowie. Bliższe informacje znajdują się na stronie www.goethe.de/polen Ponadto egzaminem zwalniającym z DSH jest Deutsches Sprachdiplom Stufe II (DSD II), który zdają uczniowie niektórych polskich liceów ogólnokształcących.

Bliższe informacje o wszystkich w/w certyfikatach znajdują się na stronie www.sprachnachweis.de

W przypadku krótszych pobytów na niemieckich uczelniach (pobyt badawczy czy szkoła letnia itp.) nie jest wymagana udokumentowana znajomość języka niemieckiego.

Studia w języku angielskim:

Znajomość języka niemieckiego nie jest konieczna w przypadku międzynarodowych kierunków studiów z wykładowym językiem angielskim. W takim przypadku kandydat musi wykazać się jednak bardzo dobrą znajomością języka angielskiego. Wykaz kierunków oferowanych w języku angielskim: www.daad.de/idp


Która uczelnia jest najlepsza w Niemczech?

Niemieckie uniwersytety wykazują z reguły wysoki poziom kształcenia. Osoby, które chciałyby poznać ocenę poszczególnych uczelni, powinny wiedzieć, co chcą studiować w Niemczech. To pomoże im w posługiwaniu się ogólnie dostępnymi rankingami, które oceniają uczelnie w grupach pod kątem danego kierunku studiów. Ranking CHE (Centrum für Hochschulentwicklung) oraz ranking tygodnika "ZEIT" są bezpłatnie dostępne w sieci:


Czy niemieckie uniwersytety oferują krótkie programy studyjne bądź szkoły letnie?

Wiele uniwersytetów niemieckich podpisuje umowy o współpracy z uniwersytetami zagranicznymi, co umożliwia studentom pobyt na partnerskiej uczelni. Osoby zainteresowane krótkim pobytem studyjnym na jednej z niemieckich uczelni powinny dowiedzieć się, z jakimi uniwersytetami w Niemczech ich uczelnie macierzyste mają podpisaną umowę o kooperacji i wymianie studentów.

Wiele niemieckich uniwersytetów oferuje obcokrajowcom kursy wakacyjne. Dotyczą one nauki jezyka niemieckiego, zajęć z literatury niemieckiej, krajoznawstwa, nauki o społeczeństwie i kulturze Niemiec; są to także kursy języka prawniczego, ekonomicznego, technicznego. Obok merytorycznych treści uczestnicy kursów mają okazję poznać życie akademickie w Niemczech oraz dzięki różnorodnym programom krajoznawczym wejrzeć w polityczne, ekonomiczne, i kulturalne życie Niemiec. Szybkie i łatwe znalezienie odpowiedniego kursu umożliwiają strony


Czy studia na niemieckich uczelniach są płatne?

W chwili obecnej tzw. pierwsze studia (licencjackie lub magisterskie) na wielu państwowych niemieckich uczelniach są nadal bezpłatne, nie licząc semestralnych opłat immatrykulacyjnych w wysokości ok. 50 Euro. Na większości niemieckich uczelni zdecydowano się jednak na wprowadzenie opłat dla osób, które studiują zbyt długo (czyli przekraczają liczbę semestrów przewidzianych na danym kierunku studiów). Także osoby, które mają już dyplom (licencjat, magister) i planują kontynuowanie studiów na np. magisterskich studiach uzupełniających lub chcą podjąć drugie studia muszą liczyć się z opłatami rzędu 500 Euro za semestr.

W ostatnich latach na części uczelni zostały jednak wprowadzone opłaty w wysokości 500 Euro za semestr dla wszystkich studiujących. Ponieważ podjęcie decyzji o wprowadzeniu opłat leży w gestii krajów związkowych i sytuacja jest nadal zmienna, radzimy przed podjęciem decyzji o studiowaniu w Niemczech sprawdzić, jak sytuacja wygląda na uczelni, na której mamy zamiar studiować.

Stypendyści DAAD (Stypendia na pobyty studyjne dla absolwentów wszystkich kierunków) są zwolnieni z w./w. ogólnie obowiązujących opłat za studia w wysokości 500 Euro.


Jakie są koszty utrzymania w Niemczech?

Koszty utrzymania zależą w dużej mierze od indywidualnych potrzeb i zainteresowań studenta oraz od miasta, w którym podjął on studia. Koszty wahają się od 550 Euro do 700 Euro. Większość kosztów związana jest z opłatami za mieszkanie (od 180 do 325 Euro miesięcznie). Najdroższe są duże miasta, takie jak Hamburg, Monachium i Frankfurt nad Menem. Semestralny bilet na komunikację miejską kosztuje około 80 Euro. Co semestr należy uiścić tzw. opłatę socjalną w wysokości około 35 Euro. Studenci, którzy nie ukończyli 30 roku życia i studiują nie dłużej niż 14 semestrów mają prawo ubezpieczyć się w państwowych kasach chorych. Miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi około 55 Euro.


Czy muszę ubiegać się o wizę?

Nie. Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w dniu 01.05.2004 każdy polski student lub kandydat na studia może przyjechać do Niemiec bez wizy, jedynie na podstawie (nowego lub starego) dowodu osobistego. Od 1 stycznia 2005 roku zniknął również obowiązek posiadania zezwolenia na pobyt. Jednak przed upływem 3 miesięcy należy udać się do odpowiedniego Urzędu Meldunkowego (Einwohnermeldeamt) oraz do Urzędu ds. cudzoziemców (Ausländerbehörde) z następującymi dokumentami:

  • dowód osobisty,
  • immatrykulacja na niemieckiej uczelni,
  • zaświadczenie o ubezpieczeniu zdrowotnym,
  • deklaracja o posiadanym zabezpieczeniu finansowym na czas studiów w Niemczech.

Czy mogę pracować w czasie studiów?

Polacy studiujący w Niemczech mogą pracować przez 90 dni w roku na cały etat lub przez 180 dni w roku na ½ etatu. Bez ograniczeń można pracować na uczelni jako tzw. studencka pomoc naukowa ("studentische Hilfskraft"). Należy jednak mieć na uwadze, że znalezienie legalnej pracy może okazać się trudne. Poza tym studiowanie za granicą, w obcym języku jest dużym wyzwaniem i na dodatkową pracę może po prostu zabraknąć czasu.

W poszukiwaniu pracy oraz praktyk dla studentów może pomóc adres www.germany-opportunities.de/Arbeiten


Jakie mam szanse na otrzymanie stypendium?

Osoby rozpoczynające pełne studia w Niemczech muszą mieć świadomość, iż żadna niemiecka organizacja nie posiada w swojej ofercie stypendiów na całe studia, czyli od ich rozpoczęcia do chwili uzyskania dyplomu. Istnieje jednak wiele organizacji, w tym także DAAD, które przyznają Polakom stypendia na wyjazdy na niemieckie uczelnie.

Programy stypendialne DAAD znajdą Państwo tu. Ogólną bazę danych niemieckich organizacji przyznających stypendia do Niemiec znajdą Państwo na stronie www.funding-guide.de


Jakie mam szanse na miejsce w akademiku?

Każdy student obcokrajowiec ma prawo do ubiegania się o miejsce w akademiku. Warunkiem koniecznym - najpóźniej w momencie podpisania umowy - jest dowód immatrykulacji na danej uczelni, czyli posiadanie legitymacji studenckiej. Im wcześniej złoży się podanie o akademik, tym szybciej się go dostanie. Wniosek o miejsce w akademiku składa się u organizacji prowadzącej domy studenckie i stołówki (tzw. Studentenwerk). Każdy musi liczyć się z tym, że co najmniej na pierwszy semestr studiów trzeba będzie poszukać prywatnego zakwaterowania.

Bardzo popularne są w Niemczech tzw. Wohngemeinschaften, czyli "wspólnoty mieszkaniowe". Są to kilkuosobowe grupy studentów wynajmujące wspólnie kilkupokojowe mieszkanie. Każdy członek grupy posiada własny pokój, a kuchnie i łazienkę użytkuje się wspólnie. Adresy mieszkań i pokoi do wynajęcia można znaleźć w lokalnych gazetach, na lokalnych stronach internetowych oraz na tablicach informacyjnych na terenie uczelni.